Sınavı geçtin, vizen çıktı ve sonunda Hollanda’dasın. Tebrikler! Şimdi yeni bir süreç başlıyor: resmi işler. Belediye kaydı, BSN, DigiD, sağlık sigortası, banka hesabı… Liste uzun görünebilir ama işlemlerin çoğu birbirine bağlıdır ve doğru sırayla yapıldığında oldukça hızlı ilerler. Bu rehberde ilk 90 günü adım adım ve doğru sırayla anlatıyoruz.

Not: Kurallar kişinin oturum türüne ve yaşadığı belediyeye göre farklılık gösterebilir. Bu yazı genel bir yol haritasıdır; ayrıntılar için IND, yaşadığın belediyenin sitesi ve government.nl kaynaklarını kontrol et.

İlk hafta: oturum kartı ve belediye kaydı

1. Oturma iznini (verblijfsvergunning) teslim al

MVV ile geldiysen, oturma izni kartını IND’den teslim alman gerekir. Bunun için genellikle IND’nin bir ofisinden randevu alırsın. Randevu bilgileri çoğu zaman sana veya referansına önceden bildirilir.

Bazı ülkelerin vatandaşlarının ayrıca tüberküloz (TBC) testi yaptırması gerekir. Bu zorunluluk senin için geçerliyse IND bunu bildirir.

2. Belediyeye kayıt ol ve BSN’ni al

Hollanda’da en az 4 ay kalacaksan, geldikten sonraki 5 gün içinde yaşadığın belediyeye (gemeente) kayıt olman gerekir. Bu kayda BRP (Basisregistratie Personen) denir.

Kayıt için genellikle şunlar gerekir:

Geçerli pasaport veya kimlik belgesi,
Oturma izni (veya IND belgesi),
Kira sözleşmesi ya da ev sahibinin/ana kiracının izni,
Doğum ve evlilik belgeleri (gerekirse apostilli ve tercümeli).

İpucu: Türkiye’den gelmeden önce doğum belgeni ve evlilik belgeni apostilli ve gerekirse yeminli tercümeyle hazırla. Hollanda’da bu belgeleri sonradan edinmek çok daha zor ve pahalıdır. Hangi belgelerin gerektiğini belediyenin sitesinden önceden kontrol et.

Kayıttan sonra BSN (Burgerservicenummer) numaranı alırsın. BSN, Hollanda’daki kimlik numarandır; iş, banka, vergi ve sağlık işlemlerinin hepsinde istenir.

İlk ay: dijital kimlik, banka ve sağlık

3. DigiD başvurusu yap

DigiD, devlet kurumlarının sitelerine giriş yapmak için kullandığın dijital kimliktir. Vergi dairesi, belediye, UWV, DUO ve sağlık sigortası işlemlerinde kullanılır.

Başvuru digid.nl üzerinden yapılır.
BSN numaranı ve belediyede kayıtlı adresini kullanırsın.
Aktivasyon kodu mektupla adresine gelir. Posta kutunun üzerinde adının yazılı olduğundan emin ol!
Aktivasyondan sonra telefonuna DigiD uygulamasını kurmanı öneririz.

4. Banka hesabı aç

Maaşının yatırılması, kiranın ödenmesi ve günlük alışveriş için bir Hollanda banka hesabına ihtiyacın var. Hollanda’da nakit yerine yaygın olarak banka kartı (pinpas) kullanılır; bazı yerlerde nakit hiç kabul edilmez.

Hesap açmak için genellikle kimlik belgesi, BSN ve adres kaydı gerekir.

5. Sağlık sigortası yaptır: zorunlu!

Hollanda’da yaşayan ve çalışan herkes temel sağlık sigortası (basisverzekering) yaptırmak zorundadır.

Sigortayı, Hollanda’ya kayıt olduğun tarihten itibaren 4 ay içinde yaptırmalısın. Sigorta, kayıt tarihinden itibaren geriye dönük geçerli olur ve primler de o tarihten itibaren ödenir.
Sigorta yaptırmayanlara para cezası uygulanabilir.
Farklı sigorta şirketleri vardır; temel paketin içeriği yasayla belirlendiği için her şirkette aynıdır, fiyatlar ve hizmet farklıdır.
Geliri düşük olanlar prime yardım olarak zorgtoeslag alabilir.

Sağlık sistemiyle ilgili her şey için Hollanda’da sağlık sistemi rehberimize bak.

6. Aile hekimine (huisarts) kayıt ol

Hollanda’da hastalandığında ilk başvuracağın yer aile hekimindir (huisarts). Ama hasta olmayı beklemeden, taşındıktan sonra evine yakın bir aile hekimine kayıt ol. Bazı bölgelerde yeni hasta kabul eden hekim bulmak zaman alabilir.

İlk üç ay: çalışma, yardımlar ve uyum süreci

7. Toeslagen: devlet yardımlarını kontrol et

Gelirine bağlı olarak bazı ödeneklere hak kazanabilirsin:

Ödenek	Ne için?
Zorgtoeslag	Sağlık sigortası primine yardım
Huurtoeslag	Kira yardımı
Kinderbijslag	Çocuk parası (SVB üzerinden)
Kindgebonden budget	Düşük gelirli ailelere çocuk yardımı
Kinderopvangtoeslag	Kreş masraflarına yardım (çalışan ebeveynler)

Dikkat: Toeslagen başvurularında tahmini gelirini doğru bildir ve gelirin değişince hemen güncelle. Yanlış bilgiyle alınan yardımlar sonradan geri istenir ve bu büyük bir borca dönüşebilir. Emin olmadığında belediyeden veya bir danışmandan yardım iste.

Oturum türüne göre bazı yardımların oturma izninle ilgili sonuçları olabileceğini de unutma. Başvurmadan önce durumunu kontrol et.

8. Çalışmaya başla

Oturma izninin üzerinde çalışma iznin hakkında bilgi yazar (arbeid vrij toegestaan gibi). Aile birleşimiyle gelenlerin çoğu Hollanda’da serbestçe çalışabilir. İş ararken:

İş ilanları için büyük iş sitelerini ve belediyenin iş danışmanlığını kullanabilirsin.
Hollandacan geliştikçe iş seçeneklerin de genişler.
İlk iş sözleşmende çalışma saatlerini, maaşı ve deneme süresini dikkatlice kontrol et.

9. Hollanda’daki uyum sürecin (inburgering) başlıyor

Yurt dışındaki temel sınav, uyum sürecinin ilk adımıydı. Hollanda’ya yerleştikten sonra çoğu kişi için uyum yükümlülüğü (inburgeringsplicht) başlar:

DUO’dan uyum yükümlülüğünün başladığını bildiren bir mektup gelir.
2022’den beri geçerli olan yeni uyum yasasına (Wet inburgering 2021) göre belediye seninle bir “geniş ön görüşme” (brede intake) yapar.
Ardından senin için kişisel bir uyum ve katılım planı (PIP) hazırlanır.
Uyum sürecini tamamlamak için genellikle 3 yıl süren vardır ve hedef dil seviyesi çoğu kişi için B1’dir.

Aile birleşimiyle gelenler kurs ve sınav masraflarını çoğunlukla kendileri karşılar; bunun için DUO’dan kredi imkânı olabilir. Güncel kurallar için inburgeren.nl sitesini takip et.

Yurt dışındaki sınava hazırlanırken edindiğin A1 temeli, bu süreçte en büyük avantajın olacak. Hollandacayı bırakma; kelime oyunlarıyla her gün birkaç dakika çalışmaya devam et.

Günlük hayata dair pratik ipuçları

Bisiklet al: Hollanda’da bisiklet en pratik ulaşım aracıdır. İkinci el bisikletler uygun fiyatlıdır; iyi bir kilit al.
OV-chipkaart: Otobüs, tramvay ve trende biniş ve inişte kartını (veya banka kartını) okutmayı unutma (inchecken / uitchecken).
Çöp ayrıştır: Belediyenin çöp toplama takvimini öğren. Kâğıt, cam, plastik ve organik atıklar ayrı toplanır.
Posta kutunu takip et: Resmi yazışmaların çoğu hâlâ mektupla gelir. Bir de Berichtenbox (MijnOverheid) üzerinden dijital posta alabilirsin.
Randevu kültürüne alış: Belediye, doktor, banka… Neredeyse her şey için önceden randevu alınır.

Kontrol listesi: ilk 90 gün

Oturma izni kartını IND’den teslim aldım
(Gerekiyorsa) TBC testini yaptırdım
Belediyeye kayıt oldum ve BSN’mi aldım
DigiD başvurusu yaptım ve etkinleştirdim
Banka hesabı açtım
Temel sağlık sigortası yaptırdım
Bir aile hekimine kayıt oldum
Toeslagen haklarımı kontrol ettim
DUO’dan gelen uyum mektubunu okudum ve belediyeyle görüşmeye gittim

Sık sorulan sorular

BSN olmadan çalışabilir miyim?

İşverenin maaşını ödeyebilmek ve vergini bildirebilmek için BSN’ne ihtiyaç duyar. Bu yüzden belediye kaydını mümkün olduğunca hızlı yap.

Belediye kaydı için randevu bulamıyorum, ne yapmalıyım?

Büyük şehirlerde randevular dolu olabilir. Belediyeyi arayıp durumunu açıkla; yasal süre içinde kaydolmak istediğini belirt. Randevunun tarihi kayıt süresi dolduktan sonra olsa bile, randevuyu zamanında almış olman önemlidir.

Türk ehliyetimi Hollanda’da kullanabilir miyim?

Yabancı ehliyetlerin Hollanda’da kullanımı ve değiştirilmesi, ehliyetin verildiği ülkeye ve oturum sürene bağlıdır. Güncel kuralları Hollanda’nın ehliyet kurumu RDW’nin sitesinden kontrol et.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye değildir. Kurallar değişebilir; kendi durumun için her zaman ilgili kurumun resmi bilgilerini esas al.